İki ismin bir araya gelerek oluşturduğu yapılar ve sıfatın isimle kullanımı.
Görsel
📷 Görsel ekle
Sıfat Tamlaması
Sıfat + isim — sıfat her zaman önce gelir, ek almaz.
büyük ev · kırmızı araba · soğuk hava · eski kitap · güzel bir gün
Belirtisiz İsim Tamlaması
İsim + isim — birinci isim ek almaz, ikinci isim -(s)i/-(s)ı/-(s)u/-(s)ü alır.
demir + kapı → demir kapısı
çay + bardak → çay bardağı
okul + bahçe → okul bahçesi
tren + yolculuk → tren yolculuğu
Birinci isim malzeme, tür veya amaç bildirir: taş köprü (taştan yapılmış), çay bardağı (çay için bardak).
Belirtili İsim Tamlaması
Birinci isim -(n)ın/-(n)in/-(n)un/-(n)ün, ikinci isim -(s)i/-(s)ı alır. Kime ait olduğu bellidir.
ev + kapı → evin kapısı
araba + renk → arabanın rengi
Zeynep + çanta → Zeynep'in çantası
şehir + merkez → şehrin merkezi
Örnekler
Tamlama
Tür
Ses
güzel hava
sıfat
taş köprü
belirtisiz
köprünün altı
belirtili
çay bardağı
belirtisiz
bardağın rengi
belirtili
okul bahçesi
belirtisiz
okulun bahçesi
belirtili
tren yolculuğu
belirtisiz
Zeynep'in arabası
belirtili
uzun bir yolculuk
sıfat
Diyalog — Kimin Arabası?
📷 Diyalog görseli
Murat ve Zeynep sokakta konuşuyor.
🧑
Şu kırmızı arabanın sahibi kim?
👩
Komşumuzun arabası. Arabanın rengi çok güzel değil mi?
🧑
Gerçekten güzel. Arabanın modeli de eski ama çok bakımlı.
👩
Komşumuz her hafta sonu araba temizliği yapıyor. Çok titiz biri.
🧑
Benim de böyle bir araba hayalim var. Önce sürücü belgesi alayım!
👩
Önce üniversite sınavı, sonra sürücü belgesi!
Diyaloğa Göre Cevapla
Kırmızı araba kimin?
Zeynep Murat'a ne sırayla yapmasını söyledi?
Okuma Metni 1 — Şehrin Merkezi
Zeynep'in ofisi şehrin merkezinde. Binanın girişinde güzel bir bahçe var. Bahçenin ortasında taş bir çeşme var. Çeşmenin suyu her gün akıyor ama kimse içmiyor.
Binanın içinde ahşap merdivenler var. Merdivenlerin sesi gürültülü. Üst katın koridoru dar. Zeynep'in odasının penceresi caddeye bakıyor. Caddenin gürültüsü bazen rahatsız edici ama manzara güzel.
Metne Göre Cevapla
Bahçenin ortasında ne var?
Zeynep'in odasının penceresi nereye bakıyor?
Binanın merdivenleri nasıl?
Okuma Metni 2 — Çay Kültürü
Türk çay kültürü çok zengin. Çay bardağının şekli incedir, bele benzer. Bardağın altına küçük bir tabak konur. Çayın rengi koyu kırmızı olmalı. Çok açık veya koyu olursa tadı bozulur.
Türkiye'de çay içme geleneği sabahın erken saatlerinden geç saatlerine kadar devam eder. Misafirin çay bardağı hiç boş kalmaz. Ev sahibinin görevi bardağı doldurmaktır. Çay masasında şeker kasesi ve çay kaşığı mutlaka olur.
Metne Göre Cevapla
Çay bardağının şekli nasıl?
Ev sahibinin görevi nedir?
Alıştırmalar
Tamlama Türleri
"Arabanın rengi" hangi tür tamlamadır?
Hangisi belirtili isim tamlamasıdır?
"Tren yolculuğu" hangi tür tamlamadır?
"Çay bardağı" tamlamasında ikinci isim hangi eki aldı?